Eeuwenlang werden beplantingen van bomen en struiken gebruikt bij de verdediging van gebieden, steden en vestingen als extra barrière of leverancier van gebruikshout. Eerst op bijvoorbeeld individuele landweren, schansen en vestingsteden, maar later ook op militaire verdedigingslinies, zoals de Grebbelinie, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam. In de hoogtijdagen werden er uitgebreide bestekken geschreven met ingewikkelde, ingenieuze beplantingsplannen. Nog steeds herbergen forten en andere verdedigingswerken restanten van deze militaire beplantingen. Met het wegvallen van de defensieve functie, ontwikkelden veel verdedigingswerken zich onder meer tot stille afgelegen natuurgebiedjes of drukbezochte toeristische trekpleisters. Andere verdedigingswerken kregen een woon- of werkbestemming. Dit betekent dat ook de beplanting in de loop der tijd nieuwe functies en vormen kreeg. Beplantingen op verdedigingswerken herbergen momenteel vaak tal van cultuurhistorische, ecologische, landschappelijke en recreatieve waarden.

Bij de restauratie van vestingsteden in het verleden en de herinrichting van de verdedigingslinies op dit moment, gingen en gaan er soms stemmen op om de aanwezige beplantingen te verwijderen in de veronderstelling dat hiermee de oorspronkelijke situatie hersteld zou worden. In de meeste gevallen hebben deze verdedigingswerken echter lange tijd ingenieuze militaire beplantingen gekend. Voor beheerders en anderen die zich met forten, vestingwerken en linies bezighouden, is het dan ook van belang kennis over de (historische) beplantingen en hun waarden te hebben. Deze excursie bestaat uit een tweetal lezingen die hier op ingaan, hierna zal het geheel ter verduidelijking in het veld bekeken worden.

Lees meer...